Mag 15

Nsuònnu…

La redazione & Minucciu … 15 Maggio 2012

Nsuònnu.

Quànnu gànu avùtu l’àttu i richiàmu dè pariènti, ghèradi cchjù nnù quatràru ca nù giuvinièddhu. Tàta ddhavìa dìttu cà avìana jì àra mèrica, ppicchì ntò paìsi nùnn’èra rima e ddhà nfèci campàvanu ppicchì à fatìga c’eradi.

Ghèra nà pìcchi dispiaciùtu ppicchì àru paìsi ghèradi affizziunàtu e prìmu i sìnni jì, avìa bbulùtu girià ppì ssì chjantà ncapu e s’àrricurdà cùmu gheradi.

Dòppu tant’ànni, abbià dà cinquantìna e cchiù, ntò mìsi agùstu ù miricànu s’era ricuotu. A capammàzzu avìadi avùtu ù nnuòdu àra vùcca dò stòmacu; ù paìsi òddhi pariàdi cangiàtu abbòia. Ddhèra piaciùtu cà à via, dò bbìviu aru paìsi, nònn’avìadi cchjù rìna e vrìcciu e ra màchina ò ggavuzàva pùrugula. Ghèra nà pìcchi dispiaciùtu quànnu àru chiànu da Siddhàta ònna truvàtu cchjù i sìlichi.

C’èradi à viviènzia gùnu dè zìj dà ràzza dà màmma e s’èradi firmàtu àra casa sua. Dòpu saluti e rigàli àri parienti, avìadi passàtu nù pàru i juòrni a spruvà cùmu ghèranu passati l’anni e ragiunà dò cùmu e dò quàntu. Pùa ù miricànu s’èra fàttu nà giriàta ppì ntò paìsi. On ci putìa ccrèdi, sìlichi e scalùni on c’èranù cchiù, tùttu mpàru. Aviàdi addummanàtu ù ppicchì e gùnu ddh’àvia dìttu cà ù shjuòddhu dè sìlichi, ghèra stàtu fàttu ppì passà ntò paisi ccà motarèddha, cò ciùcciu s’avìanu cacciatu tutti. Avìa truvàtu abbòja mutamiènti; ppìsempiu, ara Siddhàta, à cantìna i Cantùni, addhùnni quànnu si passàvadi, acchiancùnu ti chiamàvadi sèmpi nù quàrtu ì vinu, ghèra chiusa ppicchì, muòrtu Fiurìnu, nùddhu s’avìa piàta. Sèmpi àra Siddhàta, ntò rivuòtu addhùnni ppà nòtti chiudìanu ù pustàli, mò avìanu grapùtu nù bàrru. Ara chiazzètta, a chièsia dò Càrmini òn c’èra cchiù e pùru à chjànca i Riguàrdu ghèra stata purripàta. Ari càsi, nò bbidìadi i mùri i fràvica cchì grùpura dè nnàiti ad’ùsu ì nà vota; a muratùra ghèradi cùmmigghiàta ccù ntònachi, acchiancùnu pùru culuràtu.

C’èradi rimàstu malamènti, pùru cà si rinnìa cùntu cà ù tièmpu pàssadi e ri còsi càngianu e nènti putìa rimàni sèmpi i nà manèra o cùmu ghèra nnà vòta. Vabbuònu a rènni cchjù còmuda a fatìga, ma ddhì parìadi cà i shjuòddhi c’avìanu fàttu ghèranu abbòja. I vìhj dò paìsi e pùru ancùna vanèddha onn’èranu cchhjù quìri. Dò paìsi antìcu ònc’èra rimàstu cchjù nènti. Ma cùmu, s’àddùmmanàvadi e ù jiàdi pùru diciennu, ntò mùnnu cèrcanu i stipà i còsi antichi, i cònsanu e rì mantèninu ppicchì su rimasti pìcchi e sùnu ricchizzi, pròpiu mò ca ggènti si mòvidi, gìradi e spènnidi, pròpiu ppì bbìdi ssì còsi. Tùtti l’àti bànni stìpanu e mantèninu, sùlu nùi ghàmu sciuddhàtu i cchiù bbèlli sìlichi, gùnica còsa i valùri chi s’èradi salivàta, cà dò castièddhu antìcu àra Tèrra, s’ànu fricàtu pùru i pètri; ghèra ristàta sùlu nà tùrretta e nnùi santunatìsi, nfèci  da cunzà e stipà, ghèramu stati bbùani a ccì chiùdi armanij. Sì pròpiu avìanu e bbulìanu  apparà i vìhj, abbastàvadi à caccià  i scalùni e fravicà ù rièstu a sìlichi, cumù avìanu fàttu antìchi, quànnu i vìhj ghèranu ccà tèrra apparata. Nfèci nò, gànu cacciàtu tùttu e cciànu mìsu pètri lìsci, rròbba chi ccù paìsi òn ci tènidi nènti a cchi ffà, Nùi sùmu crisciùti ntà pètra i càvuci e ntò ganìtru; a pètra i puòrfidu c’ànu fravicatu ad’àstricu ntè vìhj, ccù Sàntudunatu on ccì cìntra nnènti, l’hanu purtàtu à fòra paìsi. Ma ppicchì onn’ànu fraganiàtu i tìmpi i ntè cuntuòrni ppi ccì fà l’àstricu de vìhj, mintiènu quìri pètri, ghèradi rròbba da nòsta e pricuràvanu pùru ancùna jurnàta i fatìga i cchjù ppì pàtri i famìgghja; àtu cà puòrfidu, cà ghè pùru scifulènti e ttì fa rùmpi nà gàmma si chiòvidi e ònni parlàmu si nìvicadi e ghjèladi, cà ccù malutièmpu ù puòrfidu divèntadi pièrfidu.

Nònn’ànu pinzàtu ca Santudunàtu dò malutièmpu ghà sèmpi avùtu dànnu. Ghè nnù paìsi ì pinnìnu e l’acqua, quànnu ghè troppa, dè vìhj nnì fà jumàri. Ccù puòrfidu l’acqua scìfula miègghiu e riquèstadi cchiù fòrza e ffà cchiù dànnu. I scalùni e rì sìlichi almènu à trattiniènu nà pìcchi, n’ònna faciènu cùrri abbòja. Vulèra sàpi ccù quàli càpu ghànu raggiunàtu quìri cristiàni c’ànu sièvutu i shjuddhà tùttu e ffà pièiu i quìru cà ggènti i nà vòta avìadi fàttu, cà  antìchi fìssa ònn’èranu, si mò  ppì paìsi antìchi, cunzàti e stipati cùmu ghèranu nà vota, a ggènti cci và e pòrtadi soldi e lavùru.

Aru miricànu ddh’avìanu cuntàtu cà, a carrà rròbba ccà motarèddha, a mò còn ci pròvadi cchjù nùddhu; pròpiu à quànnu Franciscu vulìadi aiutà a bbìnignà ù canàtu e sùpa àra motarèddha, àru primu viàggiu, avìadi carricàta truòppu i fìscini d’àcina, e cchjù avìadi acchjanàtu ghìddhu e rà mugghjèri. Già àr’azziccàta ì Pucciàni, a motarèddha avìadi  appiddhàtu e turnàvadi arriètu, ppicchì nòn avìadi piàta aralègra; àra chiazzètta avìa fatigàtu ppì girà ma, nnànti ù jùjùlu, òn si vulìa fà fricà e ghà piàtu l’ièrtu curriènnu. Ara cùriva dò cumùni a motarèddha, ppù pìsu, s’è gavuzàta à nnànti e sè jittàta araddalmèrsa e marìtu e mugghièri sù stati vurivicàti ccù l’àcina, c’a ggènti avìadi pinzàtu cà s’èranu scafazzàti, tàntu ghèradi ù rùssu chi currièdi ppà vìa.

Ghèra dispiaciùtu ù miricànu, mà abbòja, tàntu cà quìra sìra mangiànnu s’èra ncugnàtu a sùlu nù fiàscu i vìnu; siccùmu ònn’èradi abbituàtu, s’è stunàtu tàntu cà pirùcca ddh’a fàttu passà à nòtti a sunnà. Nsuònnu  gha giràtu i còsi àra manèra sùa. Nsiàmi ad’àti paisàni cà pinzàvanu cùmu a ghìddhu, jènu truvànnu ed’ammunziddhàvanu àra Siddhàta, tùtti quìri cà ntà l’ànni passàti s’èranu affacciàti e ghèranu trasùti ntò cumùni, vinciènnu o pirdiènnu i lezziòni. I quìri chi ghèranu muòrti, ù miricànu e rì cumpàgni, avìanu truvàtu i pariènti. Acchiancùnu si lamintàvadi diciènnu cà ghìddhu òn cì cintràva nnènti er’ù miricànu dhh’avìa rispuòstu cà avìaddha pagà ù stèssu, ppicchì àra famìgghia i quìri chì s’èranu vulùti affaccià, ghèranu tuccàtì unùri e mmò tuccàvanu pùru i dulùri. U miricànu e ri cumpàgni nsìami, s’èranu pricuràti grippìli e vietti; avìanu ricuòtu tùtti ssì ggènti e ddh’avìanu dàtu pala e pìcu er’avìanu mpaiàti a caccià tutti i piezzi ì puòrfidu ed à mìnti à nuòvu i sìlichi ccù mazzacàni paisàni. Ssà fatìga ghèra dduràta nù pàru i mìsi e ppì chìni si avìadi a dì, c’èranu vitticàti. I lamiènti ghèranu stati tànti ppicchì, supa i cuòsti, abbòia ggènti avìadi ì mbùddhi dè vitticàti e ri virigùni dè bòtti ccù grippìli. Ppà fà cùrta, ù miricànu, arrumìnu ntò suònnu èd’aqquìra manèra, avìadi cunzàtu nà pìcchi i còsi. Dòpu a nuttàta, u miricànu avìa cuntàtu quìru c’avìadi sunnàtu èd’à cchìni ù stàvadi à ssènti avìadi raccummannàtu ì fà ancùna còsa e ddi sì manià, ppicchì ntà mèrica, cèrti vòti, i suònni s’abbèranu.

Sùlu ntà mèrica…. però….. cchì piccàtu…..

Maggio 2012                                                      Minucciu:

Permanent link to this article: http://www.sandonatodininea-cs.it/2012/05/15/81432/

Lascia un commento

Your email address will not be published.